व्यक्तिचित्र

गुलाबी कथावाचक

राजकुमार बानियाँ, भाद्र २२, २०७६

अमर न्यौपानेको नयाँ उपन्यासमा किशोरी मनोविज्ञान
पुरा पढ्नुहोस्

नदीपुर थिएटर

गोकर्ण गौतम, भाद्र १८, २०७६

साढे तीन दशकमा अनुप बरालले काठमाडौँका सबैजसो थिएटरमा नाटक देखाइसकेका छन् तर उनलाई लामो समयसम्म मण्डला थिएटरमा त्यो संयोग जुरेन गाइँगुइँ चल्न थाल्यो, ‘मण्डला टिम अनुपबीच सुमधुर सम्बन्ध छैन त्यसैले मण्डलामा नाटक गर्दैनन्

अन्ततः यो अफवाह चिरेका छन्, प्रतिष्ठित रंगकर्मी अनुप मण्डलाले मण्डलामा आफू निर्देशित महाभोज मञ्चन भइरहँदा अनुपले सुनाए, “मण्डला मेरोबीच रिसराग छैन भनेर प्रमाणित गर्न पनि नाटक गर्नैपर्ने थियो दुईतीन वर्षको तयारीपछि बल्ल मञ्चन गर्न सकियो

दर्जनौँ नाटक बनाइसकेका अनुपका लागि अलग विशेष , महाभोज भन्छन्, “यो हाम्रै समाजको पूरापूर प्रतिविम्ब हो तर केही फरक शैलीमा पस्कन खोजेका छौँ नाटकसँग दर्शकको भावनात्मक सम्बन्ध गाँसिएर हामीले प्रवाह गर्न खोजेको सन्देश नछुटोस्

मन्नु भण्डारीको उपन्यासमा आधारित नाटकमा सन् सत्तरी दशकको भारत अहिलेको नेपालको अवस्था करिब उस्तै प्रदेशको बाँडफाँट, सत्ताद्वारा मिडियाको उपयोग, बलात्कार हत्या, मान्छेका निराशा, छटपटी, आक्रोश आदिइत्यादि अपराध राजनीतिको जालोले समाजलाई कसरी अमानवीकरणतिर लग्दै भन्ने नियति नाटकमा प्रतिविम्बित हुन्छ

मन्नुको लेखनीलाई हुबहु अनुवाद नगरी वरपरकै सान्दर्भिक घटना समेटिएको कलात्मक मूल्यका लागि आजको कथालाई पुरानो समयको अनुभूत हुने गरी डिजाइन गरिएको अनुप भन्छन्, “उपन्यासमा लेखिएका शब्द जीवित बनाएर मञ्चमा उतार्ने प्रयास हो हाम्रो

विषयवस्तु मात्र होइन, नाटकमा अभिनय गर्ने कलाकारले पनि महाभोजको भाउ बढाएका छन् २८ जनाको जम्बो टोलीमा रमेश बुढाथोकीजस्ता दिग्गजदेखि दयाहाङ राई, राजन खतिवडा, सिर्जना सुब्बा, सोमनाथ खनाल हुँदै नयाँ पुस्ताका प्रभावशाली कलाकार मिलन कार्की, प्रमिला खनालसम्म अटाएका छन् अर्थात्, तीन पुस्ता एकैसाथ

निर्देशनसँगै अभिनय प्रशिक्षकमा प्रभावशाली पहिचान बनाएका अनुपको यात्रा सुरुआत भयो, पोखराबाट स्कुले उमेरमै सामाजिक नाटक खेल्थे उनी त्यही क्रममा सरुभक्तसँग भेट भयो सरुभक्तसँग सान्निध्यले नाट्यकारिताप्रतिको प्रेम घनीभूत भयो नै, अझ सिक्नुपर्ने हुटहुटी बढायो त्यसैले भारतको प्रतिष्ठित नेसनल स्कुल अफ ड्रामा (एनएसडी) पुगे ०५४ मा पढाइ सकेर नेपाल आए अनुप विगत दिनतिर फर्किए, “नेपाल आइयो तर यहाँ खास अवसर थिएनन् रंगमञ्च शैशवावस्थामै थियो

तुलनात्मक रुपमा काठमाडौँमा ज्यादा अवसर भए पनि अनुप गृहनगर पोखरा नै फर्किएर सुचारु गरे, प्रतिविम्ब थिएटर ल्याब्रोटरी उद्देश्य एउटै, नयाँ पुस्तासँग ज्ञान आदानप्रदान गरेर रंगमञ्च समृद्ध बनाउने दुई ब्याच मज्जाले चल्यो तर पढ्ने सबै काठमाडौँ जान थालेपछि पोखरामा नाटक गर्न कलाकारकै अभाव भयो उनी सम्झन्छन्, “त्यसपछि मसँग पनि काठमाडौँ आउनुको विकल्प भएन तर यहाँ आएर पनि के गर्ने, टुंगो थिएन बाँच्नै धौधौ हुन थाल्यो

राष्ट्रिय नाचघरमा एकदुई कक्षा लिन पाए तर गोजी भरिन्थ्यो, मन त्यसैले यहाँ पनि अड्न सकेनन्, सपनाको सहर मुम्बई पुगे जय हनुमानलगायतका टिभी सिरियलमाएक्स्ट्राजबने, अडिसन दिन गल्लीगल्ली चहारे बल्लतल्ल शाहरुख खानको अशोकामा राम्रै रोल मिल्ने भयो तर त्यही बेला आमा बिरामी भएर नेपाल आउनुपर्यो फर्कंदा अरु कलाकार छानिसकेछन् अनुप भन्छन्, “त्यसपछि मुम्बईमा पनि बस्न मन लागेन यहाँ आएर एक्टर्स स्टुडियो खोलेँ

त्यो सन् २००६ को कुरा हो त्यसयता २४ औँ ब्याच निस्किसक्यो कलाकार उत्पादनमा एक्टर्स स्टुडियो खानी नै मानिन्छ  दयाहाङ राई, दिया मास्के, विमल सुवेदी, खगेन्द्र लामिछाने, उषा रजकलगायत अनुपकै चेला हुन् एक्टर्स स्टुडियो फस्टाएसँगै अनुपले निर्देशनलाई तीव्रता दिए उनका जात सोध्नु जोगीको, खुमा, काफ्काः एक अध्याय, मलामी, स्टार दुनियाँलगायतका नाटक रंगमञ्चकै सर्वकालीन उत्कृष्ट मानिन्छन् राजेश हमालले अभिनय गरेको कोर्ट मार्सलले १६ लाख आम्दानी गरेर मानक नै खडा गर्यो

अनुप बराल निर्देशित नाटक महाभोजको एक दृष्य, तस्बिर:  बिजय ताम्राकार 


अनुप अभिनयमा पनि उत्तिकै खारिएका छन् एनएसडीबाट फर्किएपछि अशंबन्डा फिल्म खेले तर उनको सोच त्यो फिल्ममा काम गर्ने शैली मेल खाएन १० वर्षे विश्रामपछि दासढुंगामा अभिनय गरे  एक दिन एक रात, पल, बधशाला, तान्डव, डमरुको डन्डिबियोलगायत फिल्ममा अभिनय कौशल पस्किएका छन्

फिल्मी अभिनयबाट अनुप सन्तुष्ट हुनै सकेनन् फिल्मको विषय प्रस्तुतीकरण मात्र होइन, अभिनयशैली पनि चित्त बुझ्दैनथ्यो सोही कारण निर्देशनमा होमिए भन्छन्, “अभिनेताको रुपमा काम गर्न नपाएको असन्तुष्टि पूरा गर्न निर्देशनमा लागेको हुँ ताकि नयाँ पुस्ताले मैलेजस्तै भोग्नु नपरोस् फिट्किरीबाट डेब्यु गरेका उनको दोस्रो फिल्म दोख प्रदर्शनका लागि तयार दुई विदेशी फेस्टिभलमा पठाएका छन्, त्यसको परिणामको प्रतीक्षा माओवादी द्वन्द्वकालको पृष्ठभूमिमा दुई गाउँबीचको दुस्मनी उनीहरुबीचको फुटबल खेल फिल्मको केन्द्रमा भन्छन्, “बजारको आँखाबाट हेर्दा व्यापारिक मसला सूत्रबद्धता छैन यथार्थवादी कलात्मक बनाउने प्रयास गरेको छु

फेरि पोखरा फर्किएका छन्, अनुप काठमाडौँ काम पर्दा मात्र आउँछन् त्यहाँ आफ्नोड्रिम प्रोजेक्टसुरु गर्दै छन्, नदीपुरस्थित आफ्नै थातथलोमा थिएटर

पुरा पढ्नुहोस्

बाँकी जीवन शून्यतामा बित्ने हो कि !

गोकर्ण गौतम, भाद्र २, २०७६

रहरैरहरमा गाएका थिए उनले । संगीत ज्ञान थिएन । तर त्यो गीत ओमविक्रमले आफ्नै लागि गाएझैँ भयो । किनभने उनले जीवन नै संगीतमा समर्पण गरे ।
पुरा पढ्नुहोस्

गजुरियल कमेडी

गोकर्ण गौतम, श्रावण २७, २०७६

म हास्यव्यंग्य क्षेत्रकै राष्ट्रपति र प्रधानमन्त्री हुन चाहन्छु । हरेक नागरिकले आ–आफ्नो क्षेत्रमा असल कर्म गरे भने देश बन्छ । सबै नेता बन्नु पर्दैन ।
पुरा पढ्नुहोस्

एक पत्रिकाको पुनर्जन्म

राजकुमार बानियाँ, श्रावण २०, २०७६

अंग्रेजी पत्रपत्रिकामा स्तम्भ लेखेर रोजीरोटी चलाइरहेका युयुत्सुको सन् २००७ मा पोयट्री लन्डनका सम्पादक पास्कल पेटिटसित भेट भयो, बेलायतमा । पेटिटले अनौठो प्रश्न सोधे– ‘नेपालमा पनि कवि छन् र ?’
पुरा पढ्नुहोस्

प्रवीणको प्रण

गोकर्ण गौतम, श्रावण १४, २०७६

प्रवीण आज पनि उही गति र लगावका साथ नाटकमा तल्लीन छन् । त्यसो नहुँदो त आफ्नै गुरु सुनील पोखरेल र अग्रज राजकुमार पुडासैनीलाई स्टेजमा उतार्ने साहस कसरी जुर्थ्यो !
पुरा पढ्नुहोस्

सफलताको मुल्य

गोकर्ण गौतम, श्रावण ७, २०७६

जसरी रणकलाका पति अरबमा अलपत्र परेका हुन्छन्, त्यसैगरी कुनै समय बुलबुलका लेखक/निर्देशक विनोद पौडेलको अरबमा विचल्ली भएको थियो । १८ वर्षमा अरब पुगेका थिए, साहूले पासपोर्ट खोसिदियो । त्यसपछि न तलब पाए, न त नेपाल फर्कन । सकसै सकसमा बित्यो पाँच वर्ष ।
पुरा पढ्नुहोस्

सत्र सालका भुइँनायक

राजकुमार बानियाँ, असार ३१, २०७६

क्रान्तिमा मर्ने र मारिने भुइँतहकै कार्यकर्ता हुन्छन् । विश्वका कुनै क्रान्तिमा अपवादबाहेक नेता मारिएका छैनन् । तर इतिहास तिनै नेताको लेखिएको छ । महान्को पगरी पनि तिनैलाई गुथाइएको छ । इटालेली दार्शनिक अन्टानियो ग्राम्सीका पक्का चेलाजस्ता देखिन्छन्, कृष्णविक्रम नेम्बाङ, ७७ ।
पुरा पढ्नुहोस्

रमिलाको डिजाइन-मोह

गोकर्ण गौतम, वैशाख ६, २०७६

पाटन क्षेत्रमा मात्र होइन, नेपाली फेसन दुनियाँमा प्रतिष्ठित नाम हो, रमिला । उनका आफ्नै दुई ब्रान्ड छन्, \'काव्या : सोल अफ फेसन\' र \'कासा : द स्टाइल\' । ५५ जनालाई प्रत्यक्ष रोजगारी दिएकी छन् । तर यो उपलब्धिका पछाडि संघर्ष उत्तिकै लामो र गहिरो छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

रामेशका राल्फा यादहरु

राजकुमार बानियाँ, माघ २३, २०७५

एक अर्थमा बिटल्सको प्रभाव पनि थियो, राल्फा । बिटल्समा चार सदस्य थिए । राल्फाका मुख्य सदस्य पनि चारै । उनीहरु बिटल्सजस्तै गिटार बोकेर हिँड्थे, कपाल लर्काउँथे । हिप्पी पनि भन्थे कसैकसैले । रुप, शैली, प्रयोगका हिसाबले कतिपय गीत जोन लेनन र बब डिलनको छाप पनि उनीहरुमा देखिन्छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

डाक्टर बाजे

राजकुमार बानियाँ, कार्तिक २९, २०७५

५७ वर्षसम्म पचासौँ हजार बिरामीको उपचार गरिसकेका यी डाक्टरको चाहना छ, “अन्तिम समयमा पनि बालबालिकाको नाडी हेर्न सकूँ ।”
पुरा पढ्नुहोस्