मैमत्त मन्त्री : प्रश्न सोधेकै कारण टेलिभिजन कार्यक्रम प्रतिबन्धित
‘गलत विवरण’ पेस गरेको जिम्मेवारी लिनुको साटो सूचना तथा प्रविधिमन्त्री गोकुल बाँस्कोटाले नेपाल टेलिभिजन व्यवस्थापनमार्फत ‘सीधा प्रश्न’ कार्यक्रम बन्द गराए ।

नेपाल टेलिभिजनमा १२ वर्षदेखि ‘सीधा प्रश्न’ कार्यक्रम चलाइरहेका पत्रकार राजु थापाले अतिथि बोलाएका थिए, सूचना तथा प्रविधिमन्त्री गोकुल बाँस्कोटा । काभ्रे २ बाट निर्वाचित मन्त्री बाँस्कोटालाई थापाले सोधेका थिए, ‘कम्युनिस्ट मन्त्रीहरूको दाइजोमा सबै सम्पत्ति देखियो नि !’ ‘दाइजो भनेर क–कसले राखेका छन्’ भन्दै बाँस्कोटा टक्टकिए, ‘... श्रीमतीको विवाहमा आएको रे । कसले राखेको छ ।... कति राखे ।... तर, श्रीमतीको विवाहमा आएको भनेर मैले राखेको छैन । तपाईं मसँग झुट बोल्दै हुनुहुन्छ । मसँग झुट बोल्नु पर्दैन ।’
बाँस्कोटाले ७ वैशाख ०७५ मा प्रधानमन्त्री तथा मन्त्रिपरिषद् कार्यालयमा बुझाएको सम्पत्ति विवरण पेस गरिदिए, थापाले । त्यहाँ बाँस्कोटाले ‘१७ तोला सुन र ६० तोला चाँदी पैत्रिक, विवाहमा दिएको, माइतीले दिएको’ उल्लेख थियो ।
‘गलत विवरण’ पेस गरेको जिम्मेवारी लिनुको साटो बाँस्कोटाले नेपाल टेलिभिजन व्यवस्थापनमार्फत ‘सीधा प्रश्न’ कार्यक्रम बन्द गराए । मन्त्री बाँस्कोटालाई सम्पत्ति विवरणबारे सोधेको ३ मिनेटको प्रश्नको ‘क्लिप’ थापाले सार्वजनिक गरे ।
त्यसयता राष्ट्रिय मानव अधिकार आयोग, नेपाल पत्रकार महासंघ, स्वतन्त्र पत्रकारिताको निगरानी र वकालत गरिरहेका संस्था र नागरिकले सरकारका प्रवक्ताले देखाएको स्वेच्छाचारी शैलीको निन्दा गरेका छन् । बाँस्कोटा पक्षधरले भने थापाले सञ्चालन गरेको कार्यक्रमको करार अवधि समाप्त भएकाले टिभी व्यवस्थापनले नै थप नगरेको जिकिर गरिरहेका छन् । व्यवस्थापनले पनि मन्त्रीको दबाबमा नभई आफूहरूले नै थापाको करार अवधि थप नगरेको प्रस्ट पार्ने प्रयत्न गरेको छ । तर, नेपाल टेलिभिजन सरकारी स्वामित्वको भएकाले मन्त्रीको इसाराबिना व्यवस्थापनले मात्र कार्यक्रम रोक्न नसक्ने थापाको दाबी छ ।
मन्त्रीकै निर्देशनमा कार्यक्रम रोकियो वा टेलिभिजन व्यवस्थापनले रोक्यो ? यसलाई प्राविधिक विषयका रूपमा स्थापित गर्न खोजिए पनि प्रेस तथा अभिव्यक्ति स्वतन्त्रताको प्रश्न केन्द्रमा आएको छ । प्रेस काउन्सिलका पूर्वअध्यक्ष राजेन्द्र दाहालका शब्दमा, चलिरहेको एउटा कार्यक्रम कुनै पनि निहुँमा बन्द गरिनु र पत्रकारलाई हतोत्साहित/निरुत्साहित गरिनु उचित होइन । “कार्यक्रम रोकिनु स्वयं मन्त्रीजी र सरकारका लागि पनि दुर्भाग्यपूर्ण हो,” दाहाल भन्छन्, “उहाँले कार्यक्रम रोक्न निर्देशन दिएको होइन भने पुन: सञ्चालनमा आउन दिनुपर्छ । किनभने, कार्यक्रम रोकिँदा सबैका हकमा गलत सन्देश गएको छ ।” नेपाल टेलिभिजन जनताको नासो भएकाले एउटा व्यक्ति वा संस्थाले यस्ता कार्यक्रम रोक्न नहुने दाहालको सुझाव छ ।
प्रश्न गर्ने पत्रकारको मुख थुन्न कदम चाल्ने बाँस्कोटा आफैँ कुनै बेला पत्रकार थिए । दृष्टि साप्ताहिकको कार्यकारी सम्पादक र सम्बोधन साप्ताहिकको सम्पादक रहिसकेका उनले रेडियो नेपालको घटना र विचारलगायत अन्य कार्यक्रममा समेत काम गरेका छन् । “पत्रकार पृष्ठभूमिकै मन्त्रीले पत्रकारलाई पेसा विस्थापन गराउनु दुखद घटना हो,” स्वतन्त्र पत्रकारिताबारे निगरानी गरिरहेका भानुभक्त आचार्य भन्छन् “पत्रकारलाई जोकसैसित सभ्य भाषामा प्रश्न गर्ने अधिकार छ । प्रश्न गरेकै कारण कार्यक्रम बन्द गरिएको हो भने यो प्रेस तथा सम्पादकीय स्वतन्त्रता खुम्चिँदै गएको प्रमाण हो ।”