तस्विर/भिडियो

खुसी लिएर घर फिर्ती

राजबहादुर शाही/मुगु, श्रावण २६, २०७६

प्रसूतिगृहको भरपर्दो व्यवस्था नहुँदा यहाँका गर्भवती गाईगोठ र ओडारमा असुरक्षित तरिकाबाट बच्चा जन्माउन बाध्य थिए । त्यसरी बच्चा जन्माउँदा धेरै महिलाले अकालमै ज्यान गुमाउँथे ।
पुरा पढ्नुहोस्

लुकुम मेलामा झाँक्री भेला

महेश केसी/रुकुम, श्रावण १९, २०७६

अग्लो पहाडको फेदीमा , लुकुम गाउँ संघीयताले जन्माएको देशकै कान्छो जिल्ला रुकुम पूर्वको भूमे गाउँपालिका मा पर्ने यो ठाउामा खाम मगर जातिको बसोबास यिनै मगर जातिको मौलिक संस्कृति हो, झाँक्री मेला धामीझाँक्री रुढीवादी अन्धविश्वासी जीवनपद्धति नै हो तर यहाँका लागि भने मौलिक संस्कृति पनि हो हरेक वर्ष साउन पहिलो साता लुकुम गाउँमा झाँक्री मेला लाग्ने गर्छ

गाउँछेउको पूर्वतिर अवस्थित चौतारोमा अग्ला धुपी सल्लाका रूख छन्, त्यही धुपी सल्ला भएको ठाउँमा भेला हुन्छन्, गाउँभरका झाँक्री साउनलाई छाडेर आउने सोम, मंगल शनिबारमध्ये एक दिन यो मेला आयोजना गर्ने प्रचलन रहेको बताउँछन्, झाँक्री समूहका अध्यक्ष जोधे पुन उनका अनुसार धेरै वर्षपहिले यहाँका स्थानीयलाई भूतप्रेतले सताएपछि त्यसलाई भगाउन तन्त्रमन्त्र प्रयोग गरिएको थियो तिनै झाँक्रीले गाउँबाट भूतलाई लेखेटेको खुसियालीमा हरेक वर्ष यो मेला आयोजना गरिन्छ विधि जानेका तन्त्रमन्त्र बुझेका झाँक्री घरघरै भएको लुकुम गाउँमा यस वर्ष पनि ३० जना झाँक्री एकै ठाउँ भेला भएर नाचे,” गाउँका पूर्वशिक्षक रुजिधन घर्ती मगर सुनाउँछन्, “मुहारमा अनुहारमा मोसो दलेका झाँक्री वस्त्र पहिरिएका तान्त्रिकको यो जमघट यहाँको मौलिक संस्कृति चिनारी हो

गाउँमा रहेका हरेक थरबाट कम्तीमा एक जना झाँक्री नाच्न तयार हुनुपर्छ झाँक्री पठाउन नसक्ने थरलाई भने जरिवाना तोकिएको अध्यक्ष पुन बताउँछन् झाँक्री भएर पनि सहभागी नबनाउनेलाई हजार झाँक्री नै नभएकालाई सय रुपैयाँ जरिवाना लाग्ने नियम रहेको सुनाउँछन्, पुन जरिवानाबापतको रकम भने त्यही झाँक्री समूहले मेला व्यवस्थापनमा खर्चिन्छ

भूमे गाउँपालिका अध्यक्ष रामसुर बुढाका अनुसार यस्ता संस्कारमा झाँक्रीका सहयोगी अर्थात् चेलालाई भान्जा भन्ने चलन यिनै भान्जा पछि गएर झाँक्री बन्छन् भान्जा बन्न चाहनेमा धेरैजसो युवा हुन्छन्

पाहुनालाई सिस्नोले पोलेर स्वागत गरिने यो मेलामा मगन हुन स्थानीय मात्र होइन, वरपरका गाउँले पनि मरिहत्ते गर्छन्

तस्बिरहरु हेर्नुहोस :

पुरा पढ्नुहोस्

खुम्चियो खेती, थलिए उद्योग

माधव घिमिरे/विराटनगर, श्रावण १२, २०७६

कुनै बेला पूर्वी तराईका मोरङ, सुनसरी र झापामा जुट खेती मनग्य हुन्थ्यो । उत्पादित जुट कच्चा पदार्थका रूपमा प्रयोग गरी दर्जनभन्दा बढी उद्योग सञ्चालनमा थिए । तर पछिल्लो समय जुट खेती खुम्चिँदै जाँदा केही उद्योग बन्द छन्
पुरा पढ्नुहोस्

३९ मिनेट, ११० रुपैयाँ

मनोज पौडेल, श्रावण ५, २०७६

व्यवस्थापनको कमी हुँदा बुद्धस्थल तिलौराकोट आउने पर्यटक एकैछिन बसेर फर्किहाल्ने गरेका छन् ।
पुरा पढ्नुहोस्

दैलामा सिंहदरबार आएर के भो !

कलेन्द्र सेजुवाल/सुर्खेत, असार २९, २०७६

पश्चिम सुर्खेतका पञ्चपुरी, चौकुने र बराहतालका बढीजसो युवा कामको खोजीमा भारत जान्छन् । यहाँका अधिकांश युवाको पढ्ने र रोजगारी गर्ने उमेर भारतमा कुल्ली काम गरेरै बित्छ ।
पुरा पढ्नुहोस्

भकारी भरिने आशामा

शब्द/तस्बिरः मैत्या घर्तीमगर, असार २२, २०७६

असार लागेसँगै रुकुम पूर्व तकसेराका मगरबस्ती उल्लासमय हुन्छन् । यो मौसममा डाँडाकाँडा मात्रै हरियो हुँदैन, किसानको मनमा पनि नयाँ उमंग छाउँछ ।
पुरा पढ्नुहोस्

असार रोपेर मंसिर फलाउने

शब्द/तस्बिर : सरोज बैजु, असार १५, २०७६

यस वर्ष मनसुन ढिलो भो । खासै पानी परेको छैन । ललितपुरको छम्पीमा पनि खेतमा धान रोप्न पुग्ने पानी जमेको छैन तर यहाँका किसानले जमिनमुनिबाट निकालेर पानी जोहो गरेका छन् । जेनतेन रोपाइँ गर्दै छन् ।
पुरा पढ्नुहोस्

नागरिकलाई नसुन्दा...

शब्द/तस्बिर : सरोज बैजु, असार ५, २०७६

डेढ वर्षअघि तीनै तहका चुनावमा वामपन्थी गठबन्धनलाई भारी मत हालेर जिताएका काठमाडौँका रैथानेलाई के थाहा, तिनैका क्रियाकलापविरुद्ध यति छिट्टै सडकमै उत्रनुपर्ला भनेर !
पुरा पढ्नुहोस्

एक गोरुको मेलो

शब्द/तस्बिरः राजबहादुर शाही, असार १, २०७६

पाखो जग्गा होस् या रोपनी खेतमा बराबर उचाइका दुई गोरु जोतेर अन्नबाली लगाउने चलन छ जतासुकै । तर मुगु पूर्वी भेगको आदिवासी जनजाति मुख्य बाहुल्य मुगम कार्मारोङ गाउँपालिकाको माग्री, मह, रिउस, पुलु, किम्री, दाउरा, ताखा, खारी, पुवा, किर्मी, डोल्फुलगायत गाउँबस्तीका किसान एकल गोरु जोतेर बाली लगाउँछन् ।
पुरा पढ्नुहोस्

पैसा हात परे हाइसन्चो

शब्द/तस्बिरः सरोज बैजु, जेष्ठ २६, २०७६

यतिखेर बाराको पथलैया पुग्ने हो भने पानीसरी पसिना बग्छ । बटुवा छहारीमा बसेर कोही चिसो पिउँदै गरेका देखिन्छन् भने कोही हातेपंखा हम्केर तात्तिएको ज्यानलाई थोरै भए पनि राहत दिने प्रयासमा हुन्छन् ।
पुरा पढ्नुहोस्

परम्पराको छाया

शब्द/तस्बिरः विशाल रानामगर, जेष्ठ १९, २०७६

सदियौँदेखि आदिवासी–जनजाति समुदायमा अभिन्न अंगको रुपमा रहिआएको छ, ट्याटु ।
पुरा पढ्नुहोस्